13 مه 2022- در مطالعه‌ای که اخیراً منتشر شده است، محققان ارتباطاتی قوی را بین ترکیب میکروبیوم روده انسان و پاسخ به استاتین در اثرات هدفمند این دارو و خارج از هدف آن کشف کردند که احتمالاً برای درمان دقیق با این دارو مفید است.

استاتین ها یکی از بیشترین داروهایی هستند که در جهان تجویز می شوند. در حالی که استاتین ها به طور موثر شانس ابتلا به بیماریهای قلبی عروقی آترواسکلروتیک(ACVD) را کاهش می دهند، آنها با عوارض جانبی در درصد کمی از افراد از جمله افزایش خطر ابتلا به دیابت نوع 2 و اختلال در تنظیم متابولیک همراه هستند.

علیرغم مزایای ظاهری کاهش کلسترول توسط داروهای استاتین، واکنش‌های فردی به این درمان یکسان، بسیار متغیر است. مطالعات قبلی نشان داده اند که استاتین درمانی، ترکیب میکروبیوم روده را تغییر می دهد. گزارش ها همچنین نشان داده اند که باکتری های روده می توانند استاتین ها را متابولیزه کنند. با این حال، پیامدهای بالینی این فعل و انفعالات، در ایجاد اثرات نامطلوب یا اثرات هدفمند درمان با استاتین، نامشخص است.

هدف مطالعه ی اخیر، بررسی این موضوع بود که آیا میکروبیوتای روده ممکن است نقشی در تغییر اثر استاتین ها بر سرکوب آنزیم هدف یعنی 3-هیدروکسی-3-متیل گلوتاریل-کوآنزیم-A ردوکتاز(HMG-CoA) داشته باشد و مسئول اثرات منفی استاتین ها بر نشانگرهای سلامت متابولیک باشد.

محققان تأثیر میکروبیوتای روده را بر پاسخ‌های فردی به درمان با استاتین در دو گروه مختلف بررسی کردند. این تیم از یک گروه آمریکایی، به نام کوهورت  Arivale، شامل 1848 نفر برای کشف، و گروه تایید کننده به نام کوهورتMetacardis ، متشکل از 688 داوطلب مستقل اروپایی، استفاده کرد.

ترکیب میکروبیوم در گروه‌هایMetacardis وArivale ، به ترتیب با استفاده از توالی متاژنومیک مدفوع با روش shotgunو توالی آمپلیکون ریبونوکلئیک اسید ریبوزومی 16Svedberg (16S rRNA)مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. همبستگی میکروبیوم با نشانگرهای اثرات نامطلوب استاتین و اثرات هدفمند با استفاده از روش تجزیه و تحلیل تماس کنترل شده با متغیرهای کمکی[1] مورد بررسی قرار گرفت. برای این کار، تیم از داده های آزمایشگاه بالینی، متابولومیک خون، اطلاعات جمعیت‌شناسی و ژنومیک استفاده کردند.

نتایج این مطالعه نشان داد که سوبسترای هیدرولیز شده توسط  HMG-CoAردوکتاز، یعنی HMGپلاسما، معیاری برای اندازه گیری اثرات هدفمند استاتین است. غلظتHMG پلاسما، منعکس کننده هر دو شاخص ژنتیکی برای تنوع پاسخ استاتین و شدت درمان با استاتین بود.

مصرف استاتین با کاهش قابل توجه، هرچند جزئی، در یکی از دو شاخص اندازه گیری شده از تنوع آلفا روده مرتبط بود. علاوه بر این، هیچ ارتباط دوز- پاسخ واضحی بین شدت استاتین و تنوعآلفاروده وجود نداشت. شایان ذکر است، تنها افرادی که از داروهای استاتین با شدت متوسط ​​استفاده می‌کنند، در مقایسه با افرادی که از آنها استفاده نمی‌کنند، کاهش قابل توجهی در معیارهای تنوع آلفای روده نشان می دهند.

محققان کشف کردند که تفاوت در پاسخ به استاتین، به طور مداوم با تفاوت در میکروبیوم روده در دو گروه مستقل مرتبط بود. تنوع آلفا روده، صرف نظر از شدت دوز یا حساسیت ژنتیکی، یک رابطه ی منفی باHMG ، در مصرف کنندگان استاتین داشت، که نشان می دهد میکروبیوم متنوع تر ممکن است مانع از اثرات هدفمند استاتین شود. علاوه بر این، ارزیابی انتروتیپ، روندهای مشابهی را در تغییر میکروبیوم در پاسخ به استاتین نشان داد. یک میکروبیوتای روده با تنوع کاهش یافته آلفا و غالب با انتروتیپ باکتروئید 2(Bac.2) دارای بیشترینHMG پلاسما و کمترین سطح کلسترول لیپوپروتئین با چگالی کم(LDL) در میان مصرف کنندگان استاتین بود.

شرکت کنندگان باBac.2 غالب و سپس شرکت کنندگانی با انتروتیپBac.1 ، بیشترین اختلال را در کنترل گلوکز مرتبط با استفاده از استاتین تجربه کردند. در مقابل به نظر می رسد، انتروتیپRuminococcaceae (Rum.)  غنی ازFirmicutes ، محافظ ترین نوع میکروبیوم باشد. این استنباط ها نشان دهنده خطر ناپایدار اثرات متابولیک نامطلوب مرتبط با استاتین، مانند اختلال در هومئوستازی گلوکز، ناشی از ترکیب میکروبیوم روده است.

در مجموع، این نتایج نشان داد که میکروبیوتای روده ممکن است بر کارایی استاتین در میزبان انسان تأثیر گذارد. سازگاری قابل توجه بین داده های گروه های مستقل اروپایی و آمریکایی از این یافته ها بیشتر پشتیبانی نمود.

به گفته نویسندگان، هیچ مطالعه‌ای تاکنون، کمّی کردنHMG را در آزمایش‌های مشاهده‌ای گسترده برای بررسی تأثیرات استاتین پیشنهاد نکرده است.

یافته‌های این مطالعه نشان داد که واریانس در آرایش طبقه‌بندی میکروبیوم روده ممکن است ناهمگونی پاسخ به استاتین را بین افراد توضیح دهد. این تحقیق یک نشانگر زیستی منحصر به فرد مبتنی بر خون به نامHMG ، را برای ردیابی اثرات استاتین با ارزیابی دو گروه بزرگ و مستقل انسانی کشف کرد.

نویسندگان ویژگی‌هایی را در میکروبیوم روده کشف کردند که به شدت با پاسخ‌های مختلف استاتین مرتبط هستند و پیامدهای منفی مانند مقاومت به انسولین و اثرات هدفمند این دارو مانند کاهش کلسترول را پوشش می‌دهد. از نظر اثرات هدف و خارج از هدف استاتین ها، یک میکروبیوم روده با کاهش در تنوعآلفاو غنی‌تر از نظر وجودBacteroides با واکنش‌های قوی استاتین مرتبط بود. علاوه بر این، این ارتباطات میکروبیوم با پاسخ به استاتین ها، تحت تأثیر تنوع ژنتیکی انسانی که با ناهمگنی پاسخ به استاتین مرتبط است، قرار نگرفت.

به طور کلی، یافته‌های حاضر ارزش درمانی بررسی فلور روده را برای بهینه‌سازی درمان دارویی تأیید می‌کند. دانشمندان خاطرنشان کردند که نظارت بر میکروبیوتای روده (ترکیب تاکسونومیک یا عملکردی فلور روده) ممکن است به هدایت درمان دقیق با استاتین ها، از جمله برای بیماریهای قلبی عروقی اترواسکروتیک، با تحقیقات و اصلاح بیشتر کمک کند.

منبع:

https://www.news-medical.net/news/20220513/The-potential-role-of-the-gut-microbiome-in-modifying-patient-responses-to-statin-therapy.aspx